Czy rosół z makaronem jest lekkostrawny?

Rosół z makaronem może być lekkostrawny, jeśli przygotujesz go na chudym mięsie, usuniesz nadmiar tłuszczu i wybierzesz jasny, drobny makaron. Tłusty wywar z kości, dużą ilością skóry lub ciężkimi dodatkami nie pasuje jednak do ścisłej diety lekkostrawnej. Sprawdź, od czego zależy tolerancja tej popularnej zupy.

Czy rosół z makaronem jest lekkostrawny?

Sam klarowny bulion drobiowy zwykle nie obciąża żołądka tak jak potrawy smażone, wędzone czy zawiesiste. O jego tolerancji decydują jednak składniki, sposób gotowania oraz ilość tłuszczu na powierzchni. Dlatego jeden talerz może być lekkim posiłkiem, a inny wywołać ciężkość, nudności lub dyskomfort.

W diecie lekkostrawnej zaleca się gotowanie w wodzie, gotowanie na parze, pieczenie w folii oraz duszenie bez wcześniejszego obsmażania. Tradycyjny rosół na tłustym mięsie, skórze i kościach nie zawsze spełnia te warunki. W ścisłej wersji jadłospisu lepiej przygotować delikatny wywar z piersi kurczaka bez skóry albo łagodny rosół warzywny.

Rosół z makaronem jest lekkostrawny przede wszystkim wtedy, gdy zawiera chudy drób, gotowane warzywa, niewiele soli i małą ilość tłuszczu.

Jak przygotować łagodny wywar?

Do garnka można włożyć kurczaka o wadze około 1,5 kg, ale przed gotowaniem trzeba usunąć skórę oraz widoczny tłuszcz. Dobrym rozwiązaniem jest krótkie zagotowanie mięsa, wylanie mętnej wody i zalanie składników świeżą wodą. Taki zabieg ogranicza ilość szumowin i części tłuszczu.

Marchew, pietruszka, niewielki kawałek selera oraz por powinny zostać ugotowane do miękkości. Cebulę lepiej podać bez mocnego przypalania, a czosnek, pieprz i ostre przyprawy pominąć przy podrażnionym żołądku. Bulion gotuje się spokojnie, bez intensywnego wrzenia, a po zakończeniu można schłodzić go i zebrać zastygły tłuszcz.

Jaki makaron wybrać?

Na lekkostrawnym jadłospisie zwykle sprawdza się jasny makaron pszenny, ugotowany do miękkości. Drobne nitki są łatwiejsze do pogryzienia niż grube, twarde lub al dente kawałki. Przy diecie bezglutenowej można zastosować makaron ryżowy, o ile osoba chora dobrze go toleruje.

Makaron pełnoziarnisty, razowy i z dużą ilością otrębów dostarcza więcej błonnika. Przy zaostrzeniu dolegliwości jelitowych może nasilać wzdęcia, przelewanie oraz ból brzucha. Sama zupa pozostaje lekka, lecz duża porcja makaronu zwiększa jej objętość i wartość energetyczną.

Ile dostarcza rosół?

Wartość energetyczna czystego rosołu zależy od rodzaju mięsa, obecności skóry oraz ilości tłuszczu. W przepisie na rosół z kury podano 39 kcal w 100 ml, w tym około 2 g białka, 3 g tłuszczu i 1 g węglowodanów. Talerz o pojemności 250 ml dostarcza więc orientacyjnie niespełna 100 kcal przed dodaniem makaronu.

To niewiele jak na pełny obiad. Bulion dostarcza płynów i pewnej ilości białka, lecz klarowanie oraz długie gotowanie nie czynią z niego kompletnego posiłku. Makaron podnosi zawartość węglowodanów, a kawałek ugotowanego kurczaka zwiększa ilość białka.

W czasie choroby lub rekonwalescencji nie warto opierać całego żywienia wyłącznie na rosole. Małe, częste porcje – zwykle 4–6 posiłków dziennie – lepiej odpowiadają zasadom diety lekkostrawnej. Przy ograniczaniu błonnika jego ilość może wynosić około 10–15 g na dobę, zależnie od zaleceń medycznych.

Rosół a problemy z nawodnieniem

Ciepły bulion pomaga uzupełnić płyny, ale nie zastępuje doustnych płynów nawadniających podczas nasilonej biegunki lub wymiotów. Rosół ma stosunkowo wysoką osmolarność i u części osób może nasilać luźne stolce. W takiej sytuacji lepsze są małe porcje wody oraz elektrolitów podawane często.

Przy infekcji bez biegunki łagodna zupa może być przyjemnym, ciepłym elementem jadłospisu. Nie dostarcza jednak wystarczającej ilości energii, witamin i składników mineralnych, by zastąpić pełne żywienie.

Kiedy rosół może nie służyć?

Osoby z chorobami wątroby, trzustki lub dróg żółciowych powinny szczególnie uważać na tłuszcz. Przy kamicy żółciowej oraz po usunięciu pęcherzyka żółciowego tłuste wywary mięsne mogą powodować ból, nudności albo biegunkę. W takich przypadkach lepiej wybrać wywar warzywny lub chudy bulion z drobiu, bez skóry i widocznych oczek tłuszczu.

Ostrożność jest potrzebna także przy nadciśnieniu, ponieważ nadmiar soli podnosi obciążenie dietetyczne zupy. Kostki rosołowe często zawierają dużo sodu i wzmacniacze smaku, dlatego korzystniej doprawić bulion niewielką ilością soli oraz natką pietruszki.

Rosół może być problematyczny przy nietolerancji histaminy, zwłaszcza gdy długo stoi, jest wielokrotnie podgrzewany lub długo gotuje się na mięsie. Jeśli po jego spożyciu pojawiają się wysypka, świąd, ból głowy, bóle brzucha albo biegunka, należy przerwać jedzenie tej potrawy i omówić objawy z lekarzem.

Jak podać rosół na diecie lekkostrawnej?

Najłagodniejsza porcja powinna być umiarkowana, ciepła, lecz nie parząca. Dodaj niewielką ilość miękkiego makaronu oraz dobrze ugotowaną marchew. Natkę pietruszki można zastosować, jeśli nie powoduje dolegliwości.

Przygotowując talerz dla osoby po zabiegu lub z podrażnionym przewodem pokarmowym, zastosuj następujące zasady:

• wybierz bulion z chudego kurczaka bez skóry,
• usuń tłuszcz z powierzchni wywaru,
• użyj jasnego, drobnego makaronu ugotowanego do miękkości,
• zrezygnuj z ostrych przypraw, kostki rosołowej i dużej ilości soli,
• podaj małą porcję i obserwuj indywidualną tolerancję.

Jeśli lekarz zalecił dietę płynną lub papkowatą, sam makaron może być jeszcze zbyt wymagający. W pierwszych dniach po niektórych operacjach podaje się przejrzyste płyny, a następnie zupy krem, kleiki i pokarmy rozdrobnione. Tempo rozszerzania jadłospisu zależy od rodzaju zabiegu oraz stanu pacjenta.