-
Jesteś tutaj:
- Strona główna
- Słownik
Słownik
Zapalenie spojówek
Zapalenie w obrębie spojówek oka, które może być spowodowane przez alergię, zakażenie lub inny czynnik.
Zapalenie spojówek alergiczne
1. Zapalenie nieżytowe – sezonowe – to bardzo często występujące, niegroźne zaburzenie, zwykle nie jest leczone przez okulistów. Najczęstszą przyczyną jest nadwrażliwość na pyłki traw.
Klinicznie obserwuje się przemijające napady swędzenia, łzawienia i zaczerwienienia występujące sezonowo. Spojówka wykazuje delikatny obrzęk oraz rozlany odczyn brodawkowy. W nasilonych przypadkach może dojść do nieznacznego obrzęku powiek.
W leczeniu stosuje się kromoglikan sodu – Cromohexal lub Allergocrom w dawce 4 x dziennie.
2. Ostre alergiczne zapalenie spojówek – jest to reakcja typu „pokrzywki'' na duże ilości alergenu w worku spojówkowym. Klinicznie charakteryzuje się nagłym wystąpieniem nasilonego obrzęku spojówek i powiek.
W większości przypadków ustępuje samoistnie w ciągu kilku godzin i nie wymaga specyficznego leczenia.
3. Przewlekłe alergiczne zapalenie spojówek – jest to nadwrażliwość lub reakcja toksyczna na różne substancje takie jak środki konserwujące (thiomersal), leki p/wirusowe (idoxyurydyna), antybiotyki (neomycyna) oraz długotrwałe stosowanie leków przeciwjaskrowych.
Objawia się podrażnieniem oka, swędzeniem i zaczerwienieniem. Osoby uczulone na konserwanty noszące soczewki kontaktowe mogą zauważyć postępujący spadek tolerancji soczewek.
Spojówka wykazuje łagodny nastrzyk z uogólnionym słabym odczynem grudkowym i brodawkowym, w rogówce mogą pojawić się punktowate ubytki nabłonka. Na skórze powiek i wokół oczu może być obecny objaw kontaktowego zapalenia skóry.
Schorzenie wymaga leczenia specjalistycznego.
4. Nieżyt wiosenny – keratoconjunctivitis vernalis – nawracające, obustronne zapalenie zewnętrznych części oka dotyczące dzieci, najczęściej zaostrzające się wiosną. Dotyczy pacjentów z chorobą atopową, astmą, gorączką sienną i wysypką w wywiadzie, oraz pacjentów „nieatopowch”.
Głównym objawem jest nasilone swędzenie oczu, któremu może towarzyszyć łzawienie, światłowstręt oraz obecność białej, lepkiej wydzieliny sklejającej powieki.
Zapalenie to przebiega pod dwiema postaciami: powiekową – charakteryzującą się typowym przerostem olbrzymiobrodawkowym spojówki powiekowej, głównie górnej, której powierzchnia przypomina kamienie brukowe. Zmianom towarzyszy kleisty wysięk. Czasami może dołączyć się owrzodzenie górnej części rogówki.
Druga postać rąbkowa – występująca rzadziej, charakteryzująca się kredowo-białymi złogami umiejscowionymi przy rąbku rogówki oraz brodawkowatym przerostem spojówki wokółrogówkowej, jej przekrwieniem i obrzękiem.
Leczeniem z wyboru jest odczulanie; leki przeciwhistaminowe i zmniejszające przekrwienie podaje się w kroplach do oczu. W ciężkich postaciach stosuje się kortykosteroidy. Ze względu na przewlekły i nawrotowy charakter choroby należy pamiętać o możliwości lekozależności i powikłaniach posterydowych.
5. Zapalenie pryszczykowe spojówki i rogówki – występuje przeważnie u dzieci przed okresem pokwitania, źle odżywionych, obciążonych skazą wysiękową i żyjących w złych warunkach higienicznych. Objawem klinicznym jest wystąpienie jednego lub kilku małych wypukłych, okrągłych, szaro-żółtych nacieków na spojówce gałki ocznej w pobliżu rąbka rogówki. Nacieki nawracające umiejscowione w miąższu rogówki mogą przesuwać się w kierunku centrum, ciągnąć za sobą „miotełkę'' wrastających w rogówkę naczyń krwionośnych. Naciek może ulec rozpadowi tworząc owrzodzenie a nawet zagrażać perforacją rogówki. Pryszczyk jest odpowiedzią na antygeny bakteryjne np. tuberkuloproteinę lub częściej zakażenie gronkowcowe.
W leczeniu wskazane jest usunięcie czynnika uczulającego (zapalenie brzegów powiek, ogniska pierwotne, badanie w kierunku Tbc) oraz osłabienie reakcji zapalnej.
Miejscowo stosuje się preparaty łączone – sterydowo-antybiotykowe, zalecane są witaminy i leki ogólnie wzmacniające.
6. Atopowe zapalenie spojówki i rogówki – występuje stosunkowo rzadko, u młodych mężczyzn z chorobą atopową. Może być uważane za występującą u dorosłych odmianę nieżytu wiosennego. Klinicznie stwierdza się pogrubiałe powieki, popękane, pokryte strupkami. Poza powiekami charakterystyczne obszary skóry objęte zmianami to: boczne fałdy szyi oraz zgięcie łokciowe i podkolanowe (3). Pacjenci z atopowym zapaleniem skóry są predysponowani do występowania infekcji skórnych oraz przewlekłego gronkowcowego zapalenia brzegów powiek. Spojówka wykazuje nastrzyk i odczyn brodawkowy. Główne przyczyny zaburzeń widzenia to postępujące bliznowacenie rogówki i neowaskularyzacja, której czasami może towarzyszyć powstawanie płytek osadów śluzowych. Rzadko dochodzić może do powikłań w postaci stożka rogówki i zaćmy podtorebkowej (6). Leczenie jest wyjątkowo trudne i długotrwałe. Miejscowo stosowane są kortykosterydy lub kromoglikan sodu. Istotne jest także leczenie towarzyszącego zapalenia brzegów powiek.
7. Olbrzymiobrodawkowe zapalenie spojówek – jest to zapalenie związane z reakcją na ciała obce.
Typowo dotyczy 3 grup pacjentów: noszących soczewki kontaktowe, noszących protezę oczną oraz pacjentów z wystającymi końcami nici monofilamentowych używanych do szycia rany po operacji zaćmy lub keratoplastyce.
Pacjenci mają uczucie ciała obcego, łzawienie, lekki światłowstręt, oko zadrażnione, na spojówce tarczkowej widoczny odczyn brodawkowy, wydzielina śluzowa.
W terapii wskazane jest usunięcie czynnika alergizującego, miejscowo leki obkurczające naczynia krwionośne i preparaty kortykosteroidowe.

Co jest najważniejsze w mieszkaniu alergika? Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie, ale wiadomo, że podstawą jest uwolnić się od alergenów. Dlatego temat ten traktujemy tak szeroko i z różnych stron:
