Co jest najważniejsze w mieszkaniu alergika? Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie, ale wiadomo, że podstawą jest uwolnić się od alergenów. Dlatego temat ten traktujemy tak szeroko i z różnych stron:
Wpływ matki na rozwój alergii pokarmowej u dzieci
Matki mogą przyczyniać się do ekspresji alergii pokarmowej u swojego dziecka w kilku mechanizmach. Stwierdzono, że czynnik genetyczny może odgrywać podstawową rolę w rozwoju alergii.Wpływ matki na rozwój alergii pokarmowej u dzieci
Judy E. Perkin DrPH, RD Dyrektor Programowy Dietetyki Klinicznej i Środowiskowej University of Florida, Gainesville, Florida
Matki mogą przyczyniać się do ekspresji alergii pokarmowej u swojego dziecka w kilku mechanizmach. Stwierdzono, że czynnik genetyczny może odgrywać podstawową rolę w rozwoju alergii. Podaje się, że częstość występowania alergii u dziecka może dochodzić do 68% gdy oboje rodzice są alergikami i 55%, gdy alergikiem jest jedno z nich.
Uważa się, że dziedziczenie ma wpływ zarówno na czynniki dotyczące swoistego alergenu (jak geny supresorowe i odpowiedź immunologiczna), jak i czynniki dotyczące nieswoistych alergenów (ogólny poziom wrażliwości na działanie IgE). Do wystąpienia alergii pokarmowej przyczyniają się także czynniki środowiskowe, a dieta jest czynnikiem, któremu poświęca się najwięcej uwagi.
Wyniki badań i obserwacji klinicznych wskazują na to, że w pewnych sytuacjach na wystąpienie alergii pokarmowej u niemowlęcia wpływ może mieć dieta kobiety w czasie ciąży i laktacji. Wydawać się może, że dieta matki może wywierać swój wpływ prenatalnie (sensytyzacja in utero) lub postnatalnie (drogą karmienia piersią). Karmienie piersią, którego wyboru dokonała matka, może również przyczyniać się do alergii poprzez inne czynniki znajdujące się w pokarmie i niezależne bezpośrednio od diety kobiety.
SENSYTYZACJA W OKRESIE PRENATALNYM
Przekonanie o tym, że u płodu może dojść do prenatalnej sensytyzacji (zależnej od diety matki) opiera się na fakcie, iż niektóre antygeny pokarmowe prawdopodobnie przechodzą przez łożysko, a płód ludzki ma zdolność wytwarzania IgE. Kliniczne obserwacje alergii pokarmowej (jak wyprysk skórny) po pierwszym karmieniu (czasem pokarmem kobiecym), uzyskanie dodatnich testów na alergię zaraz po urodzeniu i wysokie miano przeciwciał hemaglutynujących w płynie owodniowym, krwi pępowinowej i surowicy noworodka również przemawiają za koncepcją uczulenia w okresie płodowym. (Należy zwrócić uwagę, że wystąpienie objawów zaraz po pierwszej ekspozycji przypisuje się narażeniu na pewne antygeny pokarmu kobiecego lub ukrytemu narażeniu na pokarmy).
Istnieją zarówno bezpośrednie, jak i pośrednie dowody na przechodzenie antygenów przez łożysko. Matsumura i wsp. donoszą, że obecność antygenów stwierdzono na podstawie biernej skórnej reakcji anafilaktycznej (PCA - passive cutaneous anaphylaxis) w płynie owodniowym, krwi pępowinowej i smółce. Zespół badawczy zgłosił również identyfikację hemaglutynujących przeciwciał przeciwko antygenom pokarmowym w płynie owodniowym i krwi pępowinowej, jak również surowicy noworodka. Pośrednich dowodów świadczących o prenatalnej sensytyzacji dostarczyli również Michel i wsp. wykazując (metodą RAST) obecność przeciwciał klasy IgE przeciw antygenom mleka krowiego w próbkach krwi pępowinowej noworodka, którego matka nie posiadała takich przeciwciał. IgE, jak już wcześniej wspomniano, to najważniejsza klasa przeciwciał związanych z chorobą alergiczną. Matczyne IgE nie przechodzą przez łożysko. Płuca i wątroba ludzkiego płodu potrafią syntetyzować IgE w 11 tygodniu ciąży, a śledziona w 21 tygodniu. Biorąc pod uwagę wspomniane odkrycie fizjologiczne Miller i wsp. wnioskują, "że u płódu możliwe jest, związane z wydzielaniem IgE, wystąpienie zależnej od reagin sensytyzacji in utero".
Uważa się, że IgE obecne we krwi pępowinowej (lub surowicy) w większości przypadków są pochodzenia płodowego, jakkolwiek w 3-72% ciąż mogą one pochodzić z domieszki krwi matki. Krew pępowinowa podlegała dokładnym badaniom jako potencjalny czynnik prognostyczny wystąpienia alergii. W większości przypadków, we krwi pępowinowej stwierdza się bardzo niewielkie ilości lub brak przeciwciał IgE. Wysokie stężenie IgE we krwi pępowinowej po urodzeniu wiązano z rozwojem alergii w późniejszym okresie. Michel i wsp., Businco i wsp., Hamurger oraz Chandra, Puri i Cheema wykazali, że pomiar stężenia IgE we krwi z żyły pępkowej może być użyteczny przy wykrywaniu noworodków narażonych na rozwój alergii. Dla dietetyków interesujące powinno być, jakie to pokarmy spożywane przez matkę w czasie ciąży mogą być odpowiedzialne za wystąpienie alergii u dziecka. Pod uwagę bierze się jajka, pszenicę, soję, mleko i orzechy. We wstępnym doniesieniu dotyczącym jednej z prac zasygnalizowano istnienie zależności między problemami klinicznie związanymi z ciążą i prenatalnym uczuleniem pokarmowym. Baylis i wsp. przeprowadzili retrospektywne badanie dotyczące 21 matek dzieci z alergią na mleko krowie, dla której dobrano grupę kontrolną o tej samej liczebności. W grupie matek dzieci z alergią występujące w czasie dnia nudności były bardziej uporczywe, niż w grupie kontrolnej, niemniej nie stwierdzono różnic między grupami jeśli chodzi o częstość występowania nudności i wymiotów. Badacze postulują, że nudności lub związane z nimi wymioty mogą mieć związek z podwyższeniem stężenia ludzkiej gonadotropiny kosmówkowej (HCG). Wysokie stężenie tego hormonu może negatywnie wpływać na reaktywność limfocytów na antygeny. Aby udowodnić każdą z potencjalnych zależności, jak np. wspomnianą powyżej, należy przeprowadzić jednak więcej badań.
PODSUMOWANIE I IMPLIKACJE DOTYCZĄCE PRAKTYKI DIETETYCZNEJ
Co wiemy na temat wpływu matki na rozwój alergii pokarmowej u niemowlęcia? Na podstawie aktualnej wiedzy wydaje się, że dieta matki może mieć potencjalny wpływ na podłoże chorób alergicznych dziecka zarówno w okresie pre-, jak i post- natalnym. Czynnik genetyczny wydaje się jednak wywierać największy wpływ na rozwój alergii.
Zidentyfikowano składniki pokarmu kobiecego, które mogą zapewniać pewną ochronę i potencjalnie przynajmniej opóźnić wystąpienie alergii. Badania porównujące częstość występowania alergii u dzieci karmionych piersią i karmionych sztucznie dały sprzeczne wyniki. Konieczne jest przeprowadzenie lepiej zaplanowanych, kontrolowanych badań. Ważną zmienną jest sposób karmienia piersią. Dietetycy mogą wspomóc przyszłe badania dokładnie opisując sposób karmienia (wskazując na takie czynniki, jak czas trwania karmienia, dokarmianie mieszankami i wprowadzanie pokarmów stałych).
Lekarze mogą przekonywać matki "wysokiego ryzyka wystąpienia alergii", że wyłączne karmienie piersią przez 6 miesięcy jest zalecanym aktualnie postępowaniem profilaktycznym, a gdy konieczne jest dokarmianie wybierać należy mieszanki zawierające zhydrolizowaną kazeinę (jak AlimentumŽ lub Nutramigen Ž). Alergia wystąpić może także u dzieci karmionych wyłącznie piersią. Lekarze powinni wiedzieć o takiej możliwości, aby móc na czas postawić właściwe rozpoznanie. Gdy rozpoznanie zostało już ustalone, dietetyk może pomóc karmiącej matce w unikaniu szkodliwych składników pokarmowych i przyczyniać się dzięki temu do utrzymania karmienia piersią. Gdy matka chce zmienić sposób karmienia i podawać dziecku mieszanki, lub jest konieczne ze wskazań medycznych (np. brak reakcji u dziecka na zmiany diety matki) dietetyk powinien brać udział w wyborze właściwej mieszanki.
Jak na razie, stosowanie się do profilaktycznych schematów żywienia w okresie pre i post natalnym nie warunkuje pełnego sukcesu. Niemniej, w przypadku bardzo zmotywowanych pacjentów z alergią przebywających pod opieką kompetentnego zespołu, postępowanie takie może powodować wyraźne korzyści, o czym donoszą w swojej pracy Hamburger i Zeiger. Bardzo ważne jest, aby dietetyk pracując z takimi chorymi dbał o zapewnienie im odpowiedniej podaży składników pokarmowych, w sytuacji ograniczeń pokarmów stałych i płynów.
Poprzednie wiadomości
Choroby alergiczne
Uwaga lekarzy i pacjentów jest skupiona na wzrastającym trendzie zachorowań na choroby alergiczne oraz na patomechanizmie tych chorób, który do końca nie jest wyjaśniony. Praca przedstawia mediatorowo-komórkowe zjawiska w atopii. Głównie te, które toczą się na błonach śluzowych górnych dróg oddechowych.
Alergia a używki: herbata, zioła
Substancje inne niż kofeina zawarte w herbacie nie są istotnymi czynnikami mogącymi wywoływać poważne reakcje alergiczne w mechanizmie IgE-zależnym. Niekiedy takimi czynnikami mogą być różnego typu dodatki do herbaty. Z punktu widzenia alergizującego działania herbaty zasadniczy problem tkwi w jej cyklu produkcyjnym.