Co jest najważniejsze w mieszkaniu alergika? Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie, ale wiadomo, że podstawą jest uwolnić się od alergenów. Dlatego temat ten traktujemy tak szeroko i z różnych stron:
Porozmawiajmy o alergii - odczulanie
Odczulanie powinno być popularną metodą walki z alergią. Jednak nie wszyscy o niej słyszeli. Dlaczego? Problem wyjaśnia lek. med. Witold Caban.Immunoterapia swoista, zwana potocznie odczulaniem, jest jedną ze skuteczniejszych metod walki z alergią. Polega ona na podawaniu osobie uczulonej stopniowo wzrastających, potem podtrzymujących dawek szczepionki. Zawierają one alergen, na który osoba jest uczulona. Szczepionkę podaje się podskórnie, doustnie, podjęzykowo lub donosowo. Celem tej metody jest wytworzenie w organizmie tolerancji, aby w sytuacji naturalnego narażenia na alergen, u alergika nie występowały objawy choroby. Sukces tej metody zależy nie tylko od doświadczenia lekarza, ale także od współpracy pacjenta z alergologiem. Alergik powinien przestrzegać terminów wizyt, zgłaszać lekarzowi wystąpienie objawów ubocznych leczenia oraz informować o stanie swojego zdrowia (np. wykryciu innych chorób, przyjmowaniu nowych leków czy zajściu w ciążę). Immunoterapia rozpoczęta we wczesnym etapie choroby alergicznej łagodzi jej objawy (w niektórych przypadkach całkowicie je eliminuje), zapobiega rozwinięciu się astmy oskrzelowej, a także przywraca prawidłowe funkcjonowanie organizmu.
Przed podjęciem decyzji o zastosowaniu immunoterapii, warto dowiedzieć się czegoś więcej o tej metodzie. Zagadnienie odczulania przybliżył w wywiadzie dr Witold Caban - specjalista pulmonolog, alergolog, Reprezentant Środowiska Medycznego programu "Mój alergolog".
Czy immunoterapia jest najlepszym sposobem leczenia alergii?
Dr Witold Caban: Najlepszym sposobem leczenia alergii jest unikanie lub pozbycie się kontaktu z uczulającym alergenem. Jeżeli jest to z pewnych względów niemożliwe - wówczas – w uzasadnionych przypadkach, należy rozważyć wskazania do immunoterapii swoistej. Unikanie kontaktu z alergenem oraz immunoterapia swoista są metodami przyczynowego leczenia alergii, które skutecznie hamują tzw. „marsz alergiczny”.
Podobno w naszym kraju mała liczba alergików jest leczona za pomocą immunoterapii. Czy pacjenci często pytają o tę metodę w gabinecie lekarskim?
Obecnie leczeniem alergii zajmują się lekarze o różnych specjalizacjach medycznych. Niewielka grupa z nich - posiadająca wiedzę, doświadczenie oraz odpowiednie kwalifikacje- stosuje immunoterapię swoistą. Nadal spotykam się w swoich poradniach z pacjentami, którzy w XXI wieku nie słyszeli o takim sposobie leczenia. Lekarze pierwszego kontaktu nie informowali ich o takiej możliwości i przez wiele lat pacjenci nie byli kierowani do poradni alergologicznych. Znam też częste przypadki wręcz odradzania przez lekarzy rodzinnych leczenia tą metodą. Wiele złego wyrządzili lekarze stosujący homeopatię w leczeniu pacjentów alergicznych (głównie dzieci alergicznych). Spotykałem się z przypadkami, że przez kilka lat dzieci te leczone były metodą homeopatyczną, z zarzuceniem leczenia przeciwalergicznego. W efekcie obecnie nie można ich skutecznie leczyć ze względu na tzw. wieloważność uczulenia - pozostaje tutaj jedynie leczenie objawowe. W prowadzonych przeze mnie poradniach ok. 80% leczonych stanowią pacjenci, u których stosuję immunoterapię swoistą.
W jakich przypadkach zaleca się odczulanie?
Odczulanie zaleca się u pacjentów, u których unikanie kontaktu z alergenem jest nieskuteczne lub niemożliwe. Metodę tą stosuje się także w przypadku, gdy u chorego występuje ewidentny „marsz alergiczny”. Odczulaniu mogą się poddać pacjenci, u których w rodzinie były lub są osoby chorujące na astmę oskrzelową (więcej na temat alergików zagrożonych tą chorobą w filmie "Dzieci zagrożone astmą oskrzelową"). Kolejne przypadki to: wcześniejsze próby leczenia objawowego nie przynosiły efektu oraz pacjenci uczuleni na jad owadów błonkoskrzydłych (os, pszczół). U ok. 95 % pacjentów metodę immunoterapii swoistej stosuję w przypadku uczuleń na roztocza kurzu domowego, pyłki traw, zbóż, drzew, chwastów.
Czy istnieją jakieś przeciwwskazania do zastosowania tej metody?
Jest wiele przeciwwskazań do stosowania tej metody leczenia. Najczęstsze to: wieloważność uczulenia (pacjent jest uczulony na wiele alergenów z różnych grup), współistniejące schorzenia (np.choroby serca, schorzenia endokrynologiczne, schorzenia psychiczne itd.), ewidentny brak współpracy pacjenta, wiek chorego (poniżej 5 roku życia, powyżej 50 roku życia), u kobiet zajście w ciążę i wiele innych, które szczegółowo musi rozpatrzyć lekarz prowadzący odczulanie.
Kiedy jest najlepszy czas by rozpocząć odczulanie i jak przebiega leczenie?
Odczulanie kurzu domowego można rozpocząć o każdej porze roku. Natomiast jeśli chodzi o pyłki, np. traw czy drzew, należy rozpocząć odpowiednio wcześniej - przed sezonem pylenia, tak aby „dojść” do dawki optymalnej przed początkiem okresu pylenia. Immunoterapia podskórna polega na tym, że wzrastające stopniowo stężenia alergenów podaje się w odstępach ok. 7-10 dni. U osoby dorosłej, dojście do dawki optymalnej uzyskuje się średnio w czasie ok. 6-7 miesięcy (kurz) lub 3-4 miesiące (pyłki). Po uzyskaniu dawki optymalnej stosuje się tzw. leczenie przypominające („podtrzymujące”), czyli podawanie dawek optymalnych w odstępach średnio 4 tygodniowych. Odczulanie powinno się prowadzić minimum 3 lata. W przypadku uczuleń na pyłki można stosować odczulanie coroczne przedsezonowo (w okresie zima - wczesna wiosna) lub też metodą całoroczną, z ewentualnym zmniejszaniem dawki optymalnej w okresie pylenia alergenów. W przypadku immunoterapii swoistej drogą doustną – pacjent otrzymuje wzrastającą liczbę kropli z alergenem, aż do dojścia do dawki dla niego optymalnej. Następnie w odpowiednich odstępach czasowych pacjent zażywa skumulowaną liczbę kropli najwyższego stężenia. Metodę doustną stosuje się praktycznie jedynie u małych dzieci, u których nie można przeprowadzić klasycznej metody podskórnych iniekcji (dotyczy to głównie tzw. trudnych dzieci, histerycznych).
Dziękuję za rozmowę.
Red. Anna Włoszek
Konsultacja medyczna: lek. med. Witold Caban, specjalista pulmonolog, alergolog
Konsultacji medycznej udzielił Reprezentant Środowiska Medycznego lek. med. Witold Caban, specjalista pulmonolog, alergolog, w ramach programu "Mój alergolog".
Polecamy filmy "Kiedy można poddać dziecku odczulaniu" oraz "Ciąża a odczulanie"
Poprzednie wiadomości
