Co jest najważniejsze w mieszkaniu alergika? Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie, ale wiadomo, że podstawą jest uwolnić się od alergenów. Dlatego temat ten traktujemy tak szeroko i z różnych stron:
Mały alergik: Alergia i co dalej? Sposoby walki: odczulanie.
Informacje, które pomogą rodzicom w podjęciu decyzji o zastosowaniu immunoterapii u dziecka. Od czego należy zacząć, czy szczepienia są bezpieczne, czy warto sie na nie zdecydować oraz w jakich przypadkach.
Kiedy odczulanie jest najbardziej pomocne?
Alergia to nie wyrok. Są rózne sposoby by z nią walczyć. Jednym z najbadziej znanych jest twz. odczulanie, czyli zastosowanie specjalnych szczepionek. Niestety szczepienia odczulające (immunoterapia) nie są w stanie zapobiec wszystkim reakcjom skierowanym przeciwko określonym białkom. Ich skuteczność zależy od tego, czy uda się zidentyfikować swoiste alergeny. Szczepienia nie pomogą w sytuacjach, gdy objawy dziecka związane są z infekcjami wirusowymi lub działaniem czynników drażniących.
Choroby, które można leczyć za pomocą immunoterapii:
- alergiczny nieżyt nosa (katar sienny) - jeśli objawy wyzwalane są m.in. przez wdychane alergeny środowiskowe, czyli roztocze kurzu, zarodniki pleśni, pyłki drzew, traw i chwastów, szczepionki odczulające mogą okazać się dobrym rozwiązaniem.
- alergiczne zapalenie spojówek - zaczerwienione i swędzące oczy są zmartwieniem wielu dzieci. Problem dotyczy szczególnie osób uczulonych na pyłki drzew i traw. Dzieci czują nieodpartą chęć pocierania oczu, co często prowadzi do wtórnych infekcji.
- astma (ale nie u wszystkich pacjentów) - w tym przypadku szczepionki odczulające będą skuteczne jedynie wtedy, gdy objawy w głównej mierze wywołuje ograniczona liczba znanych alergenów. Jeśli astmę wywołują infekcje wirusowe lub ćwiczenia, immunoterapia nie będzie skuteczna. Większość alergologów zaleca szczepienia odczulające u dzieci z dobrze opanowaną astmą, gdy towarzyszą jej objawy alergicznego nieżytu nosa
- alergia na owady - szczepionki odczulające z użyciem jadu owadów stanowi ważny i potencjalnie ratujący życie sposób leczenia. Skuteczność została udowodniona m.in. w przypadku jadu pszczół, szerszeni oraz dużych i małych gatunków os.
Choroby, których nie da się leczyć za pomocą immunoterapii:
- alergie pokarmowe,
- atopowe zapalenie skóry,
- pokrzywka.
Istnieje również prawdopodobieństwo, że odczulanie może pomóc przy alergii na zwierzęta domowe.
Czy zdecydować się na odczulanie?
Lekarze zwykle nie polecają szczepień odczulających przed ukończeniem przez dziecko piątego roku życia. Istnieją jednak wyjątki, np. dziecko, u którego wystąpiła ciężka reakcja alergiczna na użądlenie owada powinno się jak najszybciej poddać immunoterapii, by zapobiec kolejnej reakcji uczuleniowej.
Rodzice, jak i dziecko powinni się zastanowić, czy są w stanie poświęcić swój czas na przeprowadzenie szczepień oraz przestrzegać planu podawania szczepionki. Jeśli są zbytnio zabiegani to istnieje możliwość, że zaniedbają wizyty u specjalisty. W takiej sytuacji rozpoczynanie immunoterapii nie ma sensu. Szczepienia odczulające nie są dla wszystkich. Zdecydowane „tak” dla immunoterapii powinniśmy powiedzieć wtedy, gdy leki okażą się nie dość skuteczne.
Od czego należy zacząć?
Należy pamiętać o tym, że immunoterapia musi być dostosowana do konkretnej osoby. Lekarz zajmujący się naszym dzieckiem powinien wypytać o środowisko życia (dzięki temu oceni jakie alergeny występujące wewnątrz i na zewnątrz domu mogą wpływać na zdrowie dziecka). Powinien również znać lokalne i regionalne alergeny na danym obszarze. Kolejnym krokiem są dokładne testy uczuleniowe - pomogą one ukierunkować proces leczenia.
W immunoterapii wykorzystuje się najczęściej roztocze kurzu, alergeny pochodzenia zwierzęcego, zarodniki pleśni oraz pyłki chwastów, drzew i traw. Lekarz nie powinien wybrać zbyt wielu alergenów, ponieważ istnieje możliwość, że mały pacjent nie odniesie oczekiwanej korzyści (ochrony przed każdym z osobna).
Początkowo większość dzieci otrzymuje jedną lub dwa zastrzyki w tygodniu. Czas leczenia powinno się dostosować do konkretnego dziecka. Standardowy plan szczepień zakłada, że korzystny efekt można uzyskać przez podawanie szczepionki co najmniej przez 8 do 12 miesięcy. Jeśli w tym czasie stan zdrowia dziecka nie poprawi się znacząco, to należy zrewidować plany leczenia (np. dobrać inne alergeny). W sytuacji, gdy stan dziecka poprawi się w ciągu pierwszego roku kuracji, a następnie w drugim roku, to większość specjalistów zleci kontynuację szczepień dawkami podtrzymującymi przez najbliższe 3, 4 lata.
Czy szczepienia są bezpieczne?
Lekarze twierdzą, że szczepionki są dosyć bezpieczne. Należy jednak zwrócić uwagę na to, że alergolog wstrzykuje dziecku białko, które ma zdolność wyzwalania reakcji alergicznej. W miarę zwiększania dawki może dochodzić u dzieci do reakcji alergicznych. Istotny jest dobór specjalisty - powinien mieć duże doświadczenie w pracy z małymi pacjentami. Na szczęście częstotliwość występowania znaczniejszych reakcji jest niewielka.
Bobliografia: Artykuł powstał w oparciu o książkę Allena J. Dozora i Kate Kelly "Astma i alergia - postępowanie z dziećmi. Kompletny program, który ma pomóc dziecku w prowadzeniu pełnego i aktywnego życia", Poznań 2005.
Poprzednie wiadomości
