-
Jesteś tutaj:
- Strona główna
- Alergie
- Choroby alergiczne
Choroby alergiczne
Co to jest alergia?
Alergia - definicja
Definicja mówi, że alergia to nadmierna reakcja układu odpornościowego naszego organizmu. Gdy jesteśmy narażeni na działanie alergenu, organizm odbiera sygnały, które zmuszają go do obrony. Reakcja alergiczna to wynik nadwrażliwości układu immunologicznego, która skutkuje kichaniem lub trudnościami w oddychaniu. Mogą również wystąpić wypryski alergiczne i inne reakcje skórne.
Alergia i jej definicja jest łatwiejsza do zrozumienia jeśli pojmiemy specyfikę układu odpornościowego. Układ immunologiczny (odpornościowy) naszego organizmu można porównać do sił zbrojnych, które składają się z takich oddziałów, jak marynarka, wojska lądowe, piechota morska, obrona wybrzeża i siły powietrzne. Każda formacja działa w ściśle określonych sytuacjach, natomiast ich funkcje często się pokrywają. Jednostki wojskowe potrafią stoczyć sporo potyczek, ale czasami niektóre z bitew wymagają współdziałania wszystkich sił zbrojnych.
Świat jest przepełniony szkodliwymi dla nas czynnikami - wirusami, bakteriami, pyłkami, zarodnikami pleśni, kurzem, dymem tytoniowym, zanieczyszczeniami, zapachami perfum, złuszczonym naskórkiem zwierząt itp. Każdego dnia, każdej minuty nasz układ odpornościowy broni naszego organizmu. Alergia to zakłócenia w funkcjonowaniu układu odpornościowego. Jeśli nasz system funkcjonuje w prawidłowy sposób, to prawie nie jesteśmy w stanie tego zauważyć. Jednak istnieje możliwość, że w pracy układu immunologicznego pojawią się nieprawidłowości. Dlaczego nasz układ szaleje z powodu pięknego kwiatu czy złuszczonego naskórka kota? Alergia to zmora sporej liczby osób. Niestety alergia i jej definicja prześladuje sporą część osób.
Co to jest IgE?
Za podstawową regułę uznaje się to, że wszystkie reakcje alergiczne rozpoczynają się od wytwarzania IgE. To ciała odpornościowe, które są wytwarzane przez białe krwinki odpowiedzialne za rekrutację sił uczestniczących w reakcji alergicznej. Produkują je wszyscy ludzie, ale jeśli ktoś jest alergikiem, to wytwarza je w zbyt dużych ilościach. IgE pobudza inne związki chemiczne i komórki unoszące się w naszym krwiobiegu. Skutkuje to powstaniem reakcji alergicznej, czyli nadmiernej odpowiedzi układu immunologicznego.
U większości ludzi siły reakcji alergicznych w obrębie ich układu odpornościowego pozostają zawsze w stanie alarmu, czyli są gotowe do zaatakowania każdego białka, które jest w jego zasięgu (nawet wtedy, gdy do wykonania zadania mogłyby wystarczyć prostsze i mniej kosztowne środki obrony). Takich ludzi określany mianem „osoby z atopią”. Prawie nigdy nie wykazują oni uczulenia tylko na jedną substancję, ponieważ zaalarmowany system jest gotowy podążać także za innymi substancjami.
Reakcja alergiczna
Reakcję alergiczną definiuje się jako specyficzny rodzaj nietolerancji na wszelkie obce białko. Jednak trzeba zaznaczyć, że alby doszło do wyzwolenia tej reakcji, to dana osoba musi wcześniej zetknąć się z alergenem. Nie można bowiem być uczulonym na coś, z czym ma się do czynienia po raz pierwszy. Dajmy na to, że nasze dziecko podczas pierwszych wizyt u koleżanki miało kontakt z kotem. Na początku objawy uczulenia mogą nie wystąpić. Jednak po jakimś czasie może się okazać, że siły zbrojne organizmu naszego dziecka podjęły decyzję, że nigdy więcej nie chcą znaleźć się w pobliżu kota.
Oto przebieg reakcji alergicznej:
Czynniki środowiskowe wyzwalające obce białko -> wchłanianie obcego białka do organizmu -> wytwarzanie IgE -> stymulacja różnorodnych komórek (mastocytów, eozynofilów, limfocytów) -> wytwarzanie tzw. „kaskady chemicznej” -> objawy alergii: kaszel, wydzielina z nosa, wytwarzanie śluzu, świszczący oddech, wysypka itp.
Jeśli należymy do osób typu alergicznego, to obce białko umieszczone na skórze może wyzwolić natychmiastową produkcję IgE, które w dalszej kolejności powoduje rekrutację pozostałych sił reakcji alergicznej. Wtedy może pojawić się wysypka (pokrzywka bądź wyprysk). Jeżeli nasze dziecko wdycha kurz, to IgE powstaje w jamie nosowej - następuje reakcja, czyli kichanie, a z nosa wypływa wydzielina. Natomiast świąd oczu świadczy o tym, że przeniknął do nich jakiś czynnik w powietrzu (np. pyłki traw czy złuszczony naskórek zwierzęcia). Świszczący oddech i kaszel to znak, że dziecko wciągnęło do dróg oddechowych białko, które następnie wyzwoliło w oskrzelach reakcję za pośrednictwem IgE.
Nietolerancja czy alergia?
Niektóre reakcje są błędnie interpretowane przez ludzi jako alergie. Tymczasem okazują się zwykłą nietolerancją organizmu. Wiele osób nie toleruje np. krowiego mleka, co najczęściej wiąże się z niemożnością trawienia zawartego w nim rodzaju cukru (laktozy). Nie można nazwać tego alergią, więc w tym wypadku nie pomogą leki przeciwalergiczne. Jednak do alergologów często przychodzą pacjenci z nietolerancją pokarmową, którzy obawiają się, że jest ona alergią. Należy jednak zwrócić uwagę na to, że nietolerancja pokarmowa wymaga leczenia z podobnych względów co alergia - może ona wywierać głęboki wpływ na życie dziecka.
Źródło: Artykuł powstał w oparciu o książkę Allena J. Dozora i Kate Kelly "Astma i alergia - postępowanie z dziećmi. Kompletny program, który ma pomóc dziecku w prowadzeniu pełnego i aktywnego życia", Poznań 2005.
Histamina a alergia
Histamina to związek zasadowy hetrocykliczny, który ma silny wpływ na nasz organizm. Zmagazynowany jest w formie nieczynnej w komórkach tucznych. Histamina ma wpływ m.in na:
- sekrecję i perystaltykę przewodu pokarmowego,
- ciśnienie krwi - powoduje rozkurcz naczyń krwionośnych,
- wzrost przepuszczalności naczyń krwionośnych - jest przyczyną obrzęków alergicznych i bąbli pokrzywkowych,
- wzrost wydzielania śluzu i skurcz drzewa oskrzelowego.
Histamina jest uznawana za jednego z głównych mediatorów, które wyzwalają się w ustroju w procesie reakcji alergicznej. Uwolnienie histaminy w organizmie powoduje m.in. wstrząs anafilaktyczny, astmę, pokrzywki, katar sienny.
Histamina i alergia są ze sobą powiązane - histamina inicjuje rozwój zapalenia alergicznego, a alergia może być zwalczana lekami przeciwhistaminowymi.
Histamina a alergia - proces rozwoju reakcji alergicznej
Mediator ten działa prozpalnie, jak też wpływa m.in. na wydzielanie innych ważnych mediatorów reakcji alergicznej - cytokin. Cytokiny to białka i peptydy wydzielane głównie przez komórki układu odpornościowego. Kontrolują one przebieg procesów zapalnych (oraz działanie i dojrzewanie komórek układu odpornościowego). Należą do nich m.in. interleukiny, interferony i czynniki wzrostowe komórek szpiku kostnego. Histamina poprzez nadmierne uwalnianie cytokin współdecyduje o rozwoju zapalnej reakcji alergicznej.
Histamina a alergia - leki przeciwhistaminowe
Leki przeciwhistaminowe.
Najczęściej stosowane są leki przeciwhistaminowe czyli lek Receptor histaminowy H1- Receptory H1, H2 i H3 są histaminowymi receptorami postsynaptycznymi i należą do grupy receptorów błonowych sprzężonych z białkiem G.
Objawy pobudzenia przez receptor H1:
- zwiększone stężenie cGMP,
- skurcz mięśni gładkich (oskrzeli, jelit, żołądka),
- zwiększona przepuszczalność naczyń (obrzęk),
- świąd,
- synteza prostaglandyn.
Alergia. Co jest przyczyną choroby alergicznej?
Alergia i choroby alergiczne stały się problemem, którzy dotyczy większości ludzi. Choroby alergiczne są wywoływane przez pyłki kwiatowe, soki roślinne, substancje zapachowe, zarodniki grzybów, żywność, roztocza znajdujące się w domowym kurzu, sierść zwierząt, jad wydzielany przez owady albo substancje chemiczne. Dotychczas określono około 20 000 czynników, które mogą wywoływać alergię. Najbardziej znanym i najczęściej spotykanym rodzajem alergii jest alergia na pyłki kwiatowe, wywołująca różne objawy chorobowe, od lekkiego kataru siennego aż po niebezpieczną dla życia astmę. Bardzo często alergię wywołuje zapach kwiatów i olejki eteryczne zawarte w roślinach. Te bardzo lotne substancje wnikają do organizmu przez skórę oraz przez drogi oddechowe. Przypuszcza się, że skłonność (predyspozycja) do tej choroby wynika z genów (alergia jest dziedziczna).
Dzisiaj już wiemy, że stres psychiczny może wzmacniać choroby alergiczne, a równowaga psychiczna sprzyja ich zanikaniu. Wraz z wiekiem system obronny organizmu człowieka słabnie i wzrasta jego podatność na choroby. Przypuszcza się, że właśnie dlatego można stać się alergikiem nawet w późnym wieku.
Choroby alergiczne dzielimy w zależności od sposobu zakarzania, rodzaju wywołanych skutków oraz narządów, których alergia dotyczy.

Nie masz jeszcze konta? - Szybka rejestracja / Standardowa rejestracja
Najczęstsze alergeny:
Pokarmowe - mleko, jaja, mięso, ryby, owoce cytrusowe, czekolada
Wziewne - kurz, roztocza, sierść zwierząt, pyłki roślin, grzyby pleśniowe, pióra
Iniekcyjne - niektóre leki, jad owadów
Kontaktowe - nikiel, chrom, formalina, barwniki, środki piorące, kosmetyki
Inne przyczyny objawów alergicznych:
- przewlekłe stany zapalne zatok,
- uczulenie na leki,
- przebieg niektórych chorób wątroby,
- nowotwory układu limfatycznego
- łuszczyca
Podział alergenów:
- Alergeny zwierzęce (białko zwierzęce, sierść oraz złuszczone komórki skóry zwierząt)
- Alergeny roślinne (pyłek kwiatów, olejki eteryczne, pył mączny, opiłki drewna, grzyby pleśniowe)
- Alergeny chemiczne (konserwanty, metale, pyły przemysłowe)
Choroby alergiczne - przyczyny
• Czynniki dziedziczne - statystyki wskazują, że dzieci rodziców cierpiących na alergie wykazują o wiele większą podatność na nie. Dziedziczy się jednak tylko ogólną skłonność do reakcji alergicznych, a nie określone formy alergii. Ludzi cierpiących na dziedziczną alergie określa się mianem atopików.
• Zanieczyszczenie powietrza - przyczynia się coraz częściej do gwałtownie wzrastającej liczby alergików.
• Psychika - stres, strach, złość i agresja wpływają na powstawanie i przebieg reakcji uczuleniowych.
• Zlew bodźców i współczesny tryb życia - nerwowość, pośpiech, niezdrowe nawyki żywieniowe.
Alergie - rodzaje. Alergia wziewna (objawy), kontaktowa, pokarmowa i inne rodzaje
I Podział alergii
Wymienia się cztery podstawowe rodzeje alergii:
Alergia wziewna - alergeny dostają się do naszego ciała drogami oddechowymi. Alergia wziewna jest wykrywana przed odpowiednie testy skórne lub z krwi.
Alergia wziewna - objawy: kichanie, ból głowy, chrypka, cienie pod oczami, kaszel, łzawienie oczu, swędzenie oczu, uczucie świądu w gardle, obrzęk śluzówki, wodnisty katar, wydzielina spływająca gardłem.
Polecamy film Groźna alergia wziewna ->>
Alergie kontaktowe - to reakcje naszego ciała na bezpośredni kontakt (dotyk) np. z kosmetykami, ubraniami, biżuterią).
Objawy: szorstka skóra, suche plamy, egzema, wysypka, pokrzywka, swędzenie, łuszczenie, zaczerwienienie, obrzęk
Alergie pokarmowe - wywoływane są spożyciem pokarmów z alergenami na które organizm jest uczulony.
Objawy: bóle brzucha, wzdęcia, kolki, biegunka, wymioty, ulewanie, bóle głowy, obrzęk, wypryski, sucha skóra, czerwone policzki.
Alergie na użądlenia - powstają po kontakcie z jadem owadów.
Objawy: świąd, wysypka, obrzęki, omdlenia, wymioty, zawroty głowy, wstrząs.
II Podział alergii
- Alergie IgE zależne, atopia, alergie natychmiastowe(30%)
- IgE niezależna (70 %)
Klasyfikacja chorób alergicznych
1. Astma oskrzelowa
a) alergiczna - zależna od IgE, niezależna od IgE
b) niealergiczna
2. Nieżyt nosa
a) alergiczna - zależna od IgE, niezależna od IgE
b) niealergiczna
3. Zapalenie spojówek
a) alergiczna - zależna od IgE, niezależna od IgE
b) niealergiczna
4. Zespół atopowego wyprysku /zapalenia skóry
a) alergiczna - zależna od IgE, niezależna od IgE
b) niealergiczna
5. Pokrzywka
a) alergiczna - zależna od IgE, niezależna od IgE
b) niealergiczna
6. Nadwrażliwość pokarmowa
a) alergia pokarmowa - zależna od IgE, niezależna od IgE
b) niealergiczna
7. Nadwrażliwość na leki
a) alergia na leki - zależna od IgE, niezależna od IgE
b) niealergiczna
8. Nadwrażliwość na jady owadów
a) alergia na jady - zależna od IgE, niezależna od IgE
b) niealergiczna
9. Anafilaksja - reakcja alergiczna typu natychmiastowego, która ma miejsce po ponownej ekspozycji na alergen.
a) alergiczna - zależna od IgE, niezależna od IgE
b) niealergiczna
Typy reakcji alergicznych:
1. Natychmiastowy - anafilaktyczny. Najczęstsze objawy to świąd, pokrzywka, katar sienny, astma atopowa, sezonowe zapalenie spojówek.
2. Typ cytotoksyczny.
3. Wywołany przez kompleks: antygen-przeciwciało.
4. Kontaktowy - na przykład alergiczny wyprysk kontaktowy
Nieżyt pyłkowy
Katar sienny i gorączka sienna czyli nieżyt pyłkowy jest alergiczną chorobą sezonową. Występuje w okresie kwitnienia niektórych roślin. Nieżyt pyłkowy najczęściej cechuje ostry stan zapalny górnych dróg oddechowych, a także spojówek. Alergenem są zazwyczaj pyłki roślin wiatropylnych- traw, krzewów, drzew itd. Nieżyt pyłkowy występuje w krajach o klimacie umiarkowanym. Należy do chorób atopowych i może występować rodzinnie. Jest przede wszystkim chorobą ludzi młodych. Objawy kataru siennego pojawiają się w połowie maja i trwają do polowy lipca. Nieżyt rozpoczyna się nagle lub stopniowo i towarzyszy mu uczucie pieczenia spojówek i swędzenia w nosie.
Obrzęk naczynioruchowy Quinckego
Objawy obrzęku naczynioruchowego mają charakter przemijający i mogą wystąpić na całym ciele, jednak najczęściej dotyczą zmian na twarzy w okolicach ust i powiek, a także języka i podniebienia.
Objawy obrzęku naczynioruchowego:
- nagły obrzęk skóry właściwej i tkanki podskórnej,
- napięcie skóry,
- trudności z połykaniem w przypadku zmian na języku lub łukach podniebiennych
- obrzęk głośni
- obrzęk stawów
- czasami obrzęk mózgu, drgawki, zamroczenie, bóle głowy
Wstrząs anafilaktyczny
Jest on najgroźniejszą postacią chorób alergicznych. Jego objawy to pojawienie się złego samopoczucia, niepokoju, świądu dłoni i stóp, który szybko atakuje całe ciało. Twarz blednie a rysy twarzy się zmieniają. Chory traci przytomność. Źrenice są rozszerzone a oddech jest płytki i szybki. Występują wymioty i biegunka. Wstrząs obejmuje cały układ krążenia- tętno staje się niewyczuwalne, ciśnienie tętnicze bardzo niskie, a częstość serca jest przyspieszona. Wstrząs anafilaktyczny jest najgroźniejszą chorobą alergiczną i może doprowadzić nawet do śmierci.
Polecamy film Liczy się każda sekunda - wstrząs anafilaktyczny ->>
Choroba posurowicza
Jest to alergiczny, ogólnoustrojowy odczyn na wprowadzoną surowicę. Najczęstszą przyczyną jest końska surowica przeciwtężcowa lub przeciwbłonicza. Objawy mogą być też wywołane przez leki- penicylinę, sulfonamidy, preparaty jodowe. W miejscu wstrzyknięcia surowicy występuje obrzęk i rumień.
Astma oskrzelowa
Astmę charakteryzują przede wszystkim napady duszności, przede wszystkim wydechowej, wywołanej skurczem mięśniówki oskrzeli i obrzękiem błony śluzowej oraz zaleganiem lepkiej wydzieliny w oskrzelach. Napady duszności są przeplatane okresami przerwy. Napady astmy następują zwykle nagle, najczęściej w nocy. Rozpoczyna się uczuciem ucisku i rozpieraniem w klatce piersiowej, które stosunkowo szybko przechodzi w duszność.
Alergiczne choroby oczu
- ostre alergiczne zapalenie spojówek,
- sezonowe alergiczne zapalenie spojówek,
- całoroczne alergiczne zapalenie spojówek,
- wiosenne zapalenie rogówek i spojówek,
- atopowe zapalenie rogówki i spojówek
- olbrzymiobrodawkowe zapalenie skóry powiek i spojówek
Alergie oczne:
Okresowe - łagodne, umiarkowane, ciężkie
Przetrwałe - łagodne, umiarkowane, ciężkie


Co jest najważniejsze w mieszkaniu alergika? Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie, ale wiadomo, że podstawą jest uwolnić się od alergenów. Dlatego temat ten traktujemy tak szeroko i z różnych stron:
