Co jest najważniejsze w mieszkaniu alergika? Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie, ale wiadomo, że podstawą jest uwolnić się od alergenów. Dlatego temat ten traktujemy tak szeroko i z różnych stron:
-
Jesteś tutaj:
- Strona główna
- Alergia pokarmowa - dieta i odżywianie
Alergia pokarmowa - dieta i odżywianie
Produkty spożywcze dla alergików
Alergia wywołana różnego rodzaju produktami spożywczymi zdarza się coraz częściej. Alergenem, który podrażnia może być jakiś konkretny składnik wchodzący w skład produktu. U niektórych po spożyciu różnych produktów występują niepożądane objawy w postaci przejściowej wysypki skórnej albo ciężkie objawy innej alergii. Alergia pokarmowa najczęściej występuje jednak u dzieci. Nietolerancja określonych produktów występuje zatem w fazie wzrostu i wtedy też się objawia. Często w okresie dorastania zanika.
W procesie leczenia alergii pokarmowej niezbędna jest odpowiednia dieta. Dieta eliminacyjna polega na wyeliminowaniu z diety pokarmu wywołującego alergię. Najczęściej eliminuje się jedną grupę produktów.
Jakie produkty eliminuje się najczęściej?
Najczęściej eliminowane jest mleko i jego przetwory, a także białko jaja kurzego, owoce cytrusowe, orzechy, produkty sojowe i wszystkie produkty zawierające soję- te grupy są najczęściej przyczyną alergii pokarmowych. Należy wyeliminować z diety wszystkie te produkty złożone, które mogą zawierać w swoim składzie alergeny. Należy pamiętać, że istotą diety jest całkowite wyłączenie alergenów z diety.
Alergia na mleko krowie. Jaka dieta?
Alergia na mleko występuje najczęściej. Produkty z mleka krowiego można spróbować zastąpić mlekiem kozim, owczym, bawolim i ich produktami – owczy ser feta, prawdziwa mozzarela z mleka bawolego. Mleko krowie jest składnikiem wielu powszechnie spożywanych produktów. Pochodne mleka- odtłuszczone mleko w proszku, mleko ukwaszone mogą zawierać na przykład margaryny. Dlatego przy zakupie margaryny należy zapoznać się ze składem produktu podanym na etykiecie. Należy pamiętać, że mleko krowie może również zawierać w swym składzie pieczywo.
Z czego powinna składać się dieta kobiety w ciąży?
Jakie produkty zawierają mleko?
Ciasta, słodycze, przetworzone płatki śniadaniowe, sosy sałatkowe, naleśniki i inne. Mleko krowie i jego produkty można zastąpić mlekiem sojowym. W diecie bezmlecznej należy dbać o odpowiednią podaż wapnia, którego źródłami oprócz produktów mlecznych są między innymi ryby wraz z ościami (np. sardynki), rośliny strączkowe, orzechy, brokuły, kapusta, dynia, seler. Można też stosować dostępne na rynku soki wzbogacane w wapń.
Uczulenie na białko jaja kurzego.
U osób uczulonych na białko jaja reakcja alergiczna może wystąpić również po spożyciu mięsa drobiowego. Dlatego z jadłospisów osób cierpiących na ten rodzaj alergii często eliminuje się także drób. W sklepach można dostać makaron bezjajeczny. Wiele potraw można przygotować samemu, zastępując jaja innymi produktami. Na opakowaniach dostępnych w sprzedaży produktów należy zwracać uwagę na informację o ewentualnym dodatku jaj. Przy zakupie pieczywa należy upewnić się, czy jego powierzchnia przed pieczeniem nie została posmarowana jajkiem. Dlatego najlepiej zaopatrywać się w pieczywo w sklepiku przy piekarni, gdzie nie będzie problemu z uzyskaniem takiej informacji.
Osoby uczulone na białko sojowe.
Należy pamiętać, że dodatek białek sojowych zawiera znaczna część wędlin. Dlatego najlepiej kupować wędliny w sklepach z tak zwaną „zdrową żywnością", gdzie sprzedawane są najczęściej produkty wytworzone metodami tradycyjnymi, bez dodatku białek sojowych. Innym rozwiązaniem jest samodzielne przygotowywanie wędlin ze świeżego mięsa. Przygotowanie w domu, zamiast zakupu gotowych produktów w sklepie, jest też wskazane w przypadku między innymi majonezu, sosów sałatkowych czy przecieru pomidorowego. Nie poleca się również kupowania gotowego mięsa mielonego - najlepiej zmielić je samemu. W wielu produktach spożywczych stosowany jest dodatek lecytyny sojowej, która również może wywoływać reakcję alergiczną u osób uczulonych na białka soi.
W przypadku alergii na soję nie powinno się stosować do smażenia oleju sojowego ani innych tłuszczów go zawierających. Należy pamiętać, że tłuszczów roślinnych z dodatkiem wymienionych składników często używa się do ciast.
Dieta rotacyjna.
Dietę rotacyjną stosuje się u osób, u których doszło do nasilenia alergii o nieznanych przyczynach lub u osób uczulonych na kilka lub kilkanaście produktów spożywczych. Dieta rotacyjna pozwala uniknąć przeciążenia diety alergenami z jednej i tej samej grupy produktów spożywczych. Najczęściej stosowana jest dieta 4-dniowa, ale można również zastosować dietę rotacyjną w cyklu 5- i 6-dniowym. Niezależnie od długości stosowanego cyklu, zasadą diety jest spożywanie danej grupy produktów, bądź produktu spożywczego, tylko w pierwszym dniu cyklu i powstrzymanie się od jego konsumpcji aż do pierwszego dnia kolejnego cyklu. Przydział produktów do poszczególnych grup wynika z ich botanicznego pokrewieństwa - w przypadku produktów spożywczych pochodzenia roślinnego lub z ich przynależności zoologicznej - w odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego. Produkty z tej samej rodziny mają zazwyczaj wspólne alergeny i mogą powodować podobne reakcje alergiczne. Oznacza to, że jeśli na przykład występuje uczulenie na brzoskwinię, należy też uważać na morele, migdały i maliny. Podobnie - jeśli występuje uczulenie na seler, należy spodziewać się podobnych reakcji na marchew, anyż i pietruszkę.
Przy cyklu 4-dniowym, produkty z tej samej rodziny mogą być spożywane tylko w danym dniu, a następnie - dopiero 4 dni później. Produkty z tej samej rodziny można łączyć w jednym i tym samym posiłku tylko pod warunkiem, że wcześniej były stosowane oddzielnie i nie wykazywały niepokojących reakcji organizmu. Podczas stosowania diety rotacyjnej zaleca się spożywanie produktów świeżych, jak najmniej przetworzonych. Mają one dużo więcej substancji odżywczych i nie zawierają ukrytych składników (alergenów), dodawanych w procesie przetwarzania, np. kukurydzy, soi czy jajek.
W początkowym okresie stosowania dieta rotacyjna może wydawać się trudna - warto więc współpracować z dietetykiem. Stosowanie diety wymaga bowiem indywidualnego podejścia na bazie obserwacji reakcji własnego organizmu.
Dieta rotacyjna pozwala na wyciszenie reakcji alergiczno-immunologicznej na skutek rotacji produktów żywnościowych oraz pomaga zredukować ryzyko powstawania nowych alergii, zapewniając przy tym dostarczenie odpowiednich pod względem jakościowym i ilościowym składników odżywczych, które chronią organizm przed niedoborami.
Kozie mleko dla alergików.
Mleko kozie często jest zastępnikiem mleka krowiego czy też sojowego. Pewne źródła informują, że wszystkie rodzaje mleka mogą wywoływać alergię.
Zastępowanie mleka krowiego mlekiem kozim było przez długi okres dość popularną metodą leczenia alergii pokarmowej.
Włączenie mleka koziego daje poprawę u wielu dzieci mających objawy alergii na białko mleka krowiego. Tym niemniej należy pamiętać, że jest to mleko, którego skład nie odpowiada potrzebom dziecka. W stosunku do składu mleka ludzkiego (a co za tym idzie w stosunku do zapotrzebowania niemowlaka i małego dziecka) mleko kozie zawiera zbyt wiele składników mineralnych, co nadmiernie obciąża nerki dziecka. Ponadto karmienie mlekiem kozim powoduje powstanie niedoborów wielu ważnych witamin, takich jak: kwas foliowy, witamina B6, B12, C i D3. Grozi to zaburzeniami prawidłowego rozwoju fizycznego i intelektualnego dziecka.
W przeciwieństwie do mleka koziego wszystkie dostępne na rynku nowoczesne preparaty mlekozastępcze (hydrolizaty kazeiny lub serwatki) mają skład "humanizowany" (upodobniony do mleka ludzkiego), czyli dostosowany do zapotrzebowania rozwijającego się organizmu dziecka. Należy również pamiętać, że mleko kozie zawiera antygeny białkowe podobne do mleka krowiego i część dzieci nie odnosi zupełnie żadnej korzyści w zakresie objawów alergicznych. Ponadto wykazano, że u pewnej części dzieci, po początkowej poprawie, z upływem czasu dochodzi do powstania alergii krzyżowej i nawrotu objawów. Efektu tego nie wykazują hydrolizaty wysokiego stopnia, które sumarycznie dają poprawę u znacznie większego odsetka dzieci z alergią na mleko krowie.
W przypadku podejrzenia alergii na białko mleka krowiego należy zasięgnąć porady lekarskiej. Nie należy na własną rękę włączać mleka koziego, ani żadnych mieszanek leczniczych dostępnych bez recepty (mleka sojowe, mieszanki HA). Zgodnie z aktualnym stanem wiedzy medycznej zalecanie mleka koziego dziecku z objawami alergii na białko mleka krowiego jest błędem w sztuce lekarskiej.
W czasach, gdy na rynku nie było dostępnych tak wielu preparatów leczniczych (hydrolizatów białek mleka), mleko kozie było często najlepszym wyborem dla dziecka z alergią na mleko krowie. W chwili obecnej należy jednak stanowczo stwierdzić, że dla dziecka z objawami alergii na białko mleka krowiego najlepszym wyborem są nowoczesne preparaty mlekozastępcze - hydrolizaty wysokiego stopnia (kazeiny lub serwatki). Mleko kozie może dać poprawę, ale w porównaniu z dostępnymi obecnie preparatami mlekozastępczymi, jest dla dziecka zarówno mniej bezpieczne jak i mniej skuteczne.
Jakie produkty najbardziej uczulają?
Mleko i nabiał
Szczególnie groźne jest mleko krowie. Nieco rzadziej alergizują jogurt, kefir, ser, ale je również trzeba wycofać z diety malca, u którego lekarz potwierdził alergię.
Jajko
Najmocniej uczula białko, dlatego całe jajko możesz podać maluchowi nie wcześniej niż pod koniec drugiego roku życia (a żółtko w 11. miesiącu).
Kaszki i pieczywo z glutenem
Zwłaszcza z pszenicy, żyta i jęczmienia (czyli np. pieczywo pszenne i żytnie, kasza jęczmienna, manna, kuskus). Stosunkowo najbezpieczniejszy jest owies i płatki owsiane.
Mięso
Jeśli dziecko jest uczulone na białka mleka krowiego, może mieć kłopoty po wołowinie i cielęcinie; gdy ma alergię na jajka – po kurczaku.
Orzechy
Nie podawaj ich maluchowi w pierwszych dwóch latach życia. Najczęściej alergizują pistacjowe i ziemne.
Owoce
Zwłaszcza cytrusy i inne owoce południowe, a także truskawki, poziomki. Nie podawaj ich maluszkowi w pierwszym roku życia.
Słodycze
Najczęściej uczulają czekolada i miód. Nie dawaj smykowi też batonów (w nich prócz czekolady mogą znajdować się orzechy).
Konserwanty i barwniki
Pochodne kwasu benzoesowego (są np. w niektórych galaretkach, dżemach, słodyczach, majonezie) oraz glutaminian sodu (jest dodawany do kostek rosołowych, zup w proszku, gotowych potraw w puszkach).